Trong nhiều thập kỷ qua, hệ thống tệp NTFS đã trở thành tiêu chuẩn mặc định cho các ổ đĩa cố định trên máy tính Windows và vẫn duy trì vị thế này cho đến ngày nay. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, Microsoft đã âm thầm phát triển một hệ thống tệp mới mang tên ReFS, viết tắt của Resilient File System (Hệ thống Tệp Phục hồi).
Mặc dù ReFS không phải là một công nghệ hoàn toàn mới, nhưng nó chưa được ứng dụng rộng rãi trong các phiên bản Windows thông thường. Một phát hiện gần đây cho thấy tùy chọn định dạng ổ đĩa bằng hệ thống tệp ReFS đã xuất hiện trong quá trình cài đặt Windows 11, điều này dường như báo hiệu khả năng ReFS sẽ trở thành hệ thống tệp mặc định cho Windows trong tương lai. Nhưng nếu điều đó xảy ra, ý nghĩa thực sự của nó là gì? Hãy cùng 123thuthuat.com tìm hiểu sâu hơn về ReFS để khám phá những tác động tiềm năng của nó đến tương lai của công nghệ.
ReFS là gì?
Bản chất “Phục hồi” trong tên gọi
Đúng như tên gọi của nó, ReFS là một hệ thống tệp được Microsoft thiết kế để tăng cường khả năng phục hồi của hệ thống và dữ liệu. Hệ thống tệp này tích hợp nhiều tính năng cho phép phát hiện và sửa lỗi, giúp ngăn chặn hoặc khắc phục tình trạng hỏng dữ liệu trước khi chúng có thể ảnh hưởng đến khả năng sử dụng của hệ thống bạn.
ReFS bao gồm một bộ quét kiểm tra tính toàn vẹn dữ liệu, có khả năng chủ động đảm bảo dữ liệu trên ổ đĩa là chính xác và không bị hỏng. Nó được tối ưu hóa để hoạt động cùng với Storage Spaces trong Windows. Do đó, nếu ReFS phát hiện dữ liệu bị hỏng trên một ổ đĩa, nó có thể sử dụng dữ liệu từ một ổ đĩa khác để sửa lỗi, đồng thời cho phép các ổ đĩa vẫn tiếp tục hoạt động và dữ liệu luôn khả dụng. Toàn bộ quá trình này diễn ra tự động, loại bỏ nhu cầu người dùng phải tự mình khắc phục các lỗi hỏng dữ liệu một cách thủ công.
ReFS thực tế đã tồn tại hơn một thập kỷ, nhưng nó chủ yếu được tập trung phát triển cho Windows Server – môi trường mà khả năng phục hồi dữ liệu và thời gian ngừng hoạt động tối thiểu là cực kỳ quan trọng. ReFS đã ra mắt lần đầu tiên cùng với Windows Server 2012 và liên tục được cập nhật với các tính năng và cải tiến mới, chẳng hạn như hỗ trợ chống trùng lặp dữ liệu (data deduplication), một tính năng chưa có ở phiên bản ban đầu.
Ngay cả đến ngày nay, ReFS vẫn chưa được coi là một giải pháp thay thế hoàn toàn cho NTFS. ReFS được thiết kế cho các trường hợp sử dụng cụ thể hơn trong môi trường máy chủ và triển khai quy mô lớn, chứ không dành cho việc sử dụng phổ biến tại nhà.
Lợi ích của ReFS
Tốc độ vượt trội trong một số trường hợp
Ngoài khả năng phục hồi dữ liệu được cải thiện thông qua phát hiện và sửa lỗi, ReFS còn sở hữu một số tính năng mới có thể hữu ích trong những tình huống cụ thể. Một trong những lợi ích dễ nhận thấy nhất là khả năng hỗ trợ kích thước tệp và ổ đĩa lớn hơn đáng kể. Theo Microsoft, ReFS có thể hỗ trợ các tệp và ổ đĩa có dung lượng lên tới 35PB (petabyte), tương đương 35.000TB. Con số này vượt xa giới hạn tối đa 256TB của NTFS. Tuy nhiên, đối với một máy tính cá nhân thông thường, giới hạn 256TB của NTFS hầu như không bao giờ là vấn đề, do đó lợi ích này không thực sự hữu dụng cho người dùng phổ thông.
ReFS cũng hỗ trợ các tính năng mới như Block clone, Sparse VDL và Mirror-accelerated parity, có thể cải thiện đáng kể hiệu suất các tác vụ tệp trong một số tình huống nhất định, chẳng hạn như tạo và hợp nhất các tệp VHDX (ổ đĩa cứng ảo). Nó cũng giúp tăng hiệu suất khi sử dụng Storage Spaces Direct trên nhiều ổ đĩa – một tính năng chỉ có trên Windows Server và Azure Stack HCI. Ngoài ra, ReFS còn hỗ trợ tính năng chụp nhanh (snapshot) ở cấp độ tệp.
Nhìn chung, ReFS hỗ trợ phần lớn các tính năng mà NTFS có, bao gồm mã hóa BitLocker, chống trùng lặp dữ liệu và hỗ trợ Cluster Shared Volume (CSV). Tuy nhiên, vẫn còn một vài tính năng quan trọng bị thiếu.
Hạn chế của ReFS và lý do chưa sẵn sàng
Chưa sẵn sàng cho sử dụng rộng rãi (chưa)
Mặc dù ReFS có một số lợi ích rõ ràng so với NTFS, nhưng hiển nhiên là nó chưa được thiết kế để thay thế NTFS ngay lập tức, và sẽ còn khá lâu nữa điều này mới có thể xảy ra. Có rất nhiều tính năng quan trọng trong NTFS mà ReFS chưa hỗ trợ, khiến nó không phải là một giải pháp khả thi cho các máy tính cá nhân. Các tính năng này bao gồm:
- Nén hệ thống tệp
- Mã hóa hệ thống tệp (lưu ý rằng điều này không có nghĩa là dữ liệu trên ổ đĩa không thể được mã hóa bằng các phương pháp khác)
- Hỗ trợ trên các thiết bị lưu trữ di động
- Giao dịch (Transactions)
- ID đối tượng (Object IDs)
- Thuộc tính mở rộng (Extended attributes)
- Tên ngắn (Short names)
- Hạn ngạch đĩa (Disk quotas)
Giao diện Windows Recovery Environment trên máy tính Windows 11, minh họa việc ReFS chưa thay thế được NTFS cho người dùng phổ thông.
Một số trong những tính năng còn thiếu này là cực kỳ quan trọng, do đó ReFS chưa thực sự sẵn sàng để thay thế NTFS trên diện rộng. Xem xét rằng ReFS được tạo ra cho các trường hợp sử dụng rất cụ thể liên quan đến các bộ dữ liệu cực lớn, điều này cũng không có gì đáng ngạc nhiên. ReFS chủ yếu được phát triển dành cho các máy chủ lớn, chứ không phải máy tính cá nhân của bạn.
Mặc dù tài liệu chính thức của Microsoft từng liệt kê ReFS là không hỗ trợ phương tiện khởi động (bootable media), điều này hiện đã không còn đúng, như một số độc giả của chúng tôi đã chỉ ra.
Liệu ReFS có thay thế NTFS trên PC Windows?
Có thể, nhưng không sớm
Có những lý do hợp lý để ReFS thay thế NTFS, ngay cả trên máy tính cá nhân. Vấn đề nằm ở các điều kiện cần thiết để nó hoạt động tối ưu. ReFS có thể sửa lỗi hỏng dữ liệu khi sử dụng Storage Spaces với nhiều ổ đĩa, nhưng hầu hết các máy tính cá nhân không sử dụng tính năng này, vì vậy khả năng sửa lỗi sẽ bị hạn chế đối với đa số người dùng. Dù vậy, nó vẫn sẽ là một cải tiến so với việc phải tự kiểm tra lỗi hỏng dữ liệu bằng một công cụ như chkdsk.
Câu chuyện tương tự cũng xảy ra với các cải tiến về hiệu suất, vốn chủ yếu được thiết kế xoay quanh Storage Spaces và các ổ đĩa ảo. Hơn nữa, kích thước ổ đĩa và tệp tăng lên khó có thể là vấn đề đối với bất kỳ người dùng gia đình nào trong vài năm tới.
Một chiếc laptop Windows 11 đang sử dụng tính năng tìm kiếm, tượng trưng cho việc người dùng đang tìm kiếm thông tin về hệ thống tệp ReFS và tương lai của nó.
Tất cả những điều trên cho thấy, có lẽ không có động lực quá lớn để Microsoft cố gắng đưa ReFS lên Windows 11 ngay bây giờ. Việc thiếu các tính năng như mã hóa hệ thống tệp đồng nghĩa với việc vẫn còn nhiều việc phải làm trước khi ReFS có thể thay thế hoàn toàn NTFS, và không có sự vội vàng nào để điều đó xảy ra càng sớm càng tốt vì không có nhiều lợi ích rõ rệt cho hầu hết người dùng. Vẫn có khả năng cao nó sẽ xảy ra sớm hay muộn, nhưng sẽ còn một thời gian nữa trước khi chúng ta thấy ReFS trở thành mặc định cho phần lớn người dùng Windows.
ReFS: Tương lai… nhưng còn xa
Mặc dù ReFS có thể là một giải pháp tốt hơn NTFS trong một số tình huống, và có khả năng cao sẽ thay thế nó vào một thời điểm nào đó, nhưng khó có thể hình dung nó sẽ tạo ra sự khác biệt lớn trong thời gian tới. ReFS được thiết kế cho các máy chủ và triển khai quy mô lớn, và sẽ mất một thời gian nữa trước khi nó thực sự có ý nghĩa cho chiếc máy tính tại nhà của bạn. Tuy nhiên, những lợi ích của nó là rõ ràng, và có thể công nghệ sẽ phát triển theo cách khiến ReFS trở nên phù hợp hơn so với hiện tại.
ReFS là minh chứng cho sự không ngừng phát triển của công nghệ lưu trữ. Dù chưa phải là tiêu chuẩn cho người dùng phổ thông, việc hiểu rõ về ReFS sẽ giúp bạn có cái nhìn toàn diện hơn về tương lai của Windows.
Bạn nghĩ ReFS có nên trở thành mặc định trên Windows trong tương lai gần không? Hãy chia sẻ ý kiến của bạn ở phần bình luận bên dưới, hoặc khám phá thêm các thủ thuật và kiến thức công nghệ hữu ích khác trên 123thuthuat.com!
